0976810969

Tìm hiểu về quy trình chế biến và bảo quản trà tuyết Hà Giang

Hương vị thơm ngọt, thuần khiết và nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe khiến trà shan tuyếttrở thành một trong những loại trà ngon và quý ở Việt Nam. Tuy nhiên, càng yêu và quý mến loại trà này, người dùng càng tò mò về quy trình chế biến và bảo quản trà tuyết Hà Giang.

Chè shan tuyết là gì?

Chè là một trong những thảo dược tự nhiên, tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, cây chè cũng có rất nhiều loại với chất lượng, năng suất và mẫu mã khác nhau. Một trong số đó là trà shan tuyết. Đây là giống trà đặc sản quý hiếm chỉ xuất hiện ở một số tỉnh miền núi phía bắc Việt Nam (đặc biệt là ở các vùng đồi núi thuộc tỉnh Hà Giang) với đặc trưng là búp to, mập màu trắng xám, mặt dưới của lá chè luôn phủ một lớp lông tơ mịn, màu trắng như tuyết nên còn được gọi là chè tuyết, chè shan tuyết, chè tuyết shan…

Tìm hiểu về quy trình chế biến và bảo quản trà tuyết Hà Giang 1

Nằm ở khu vực có độ cao hơn 1200 mét so với mực nước biển, mây mù bao phủ quanh năm, không khí trong lành, sự chênh lệch về nhiệt độ giữa ngày và đêm lớn cùng với điều kiện thổ nhưỡng thích hợp đã giúp chè shan tuyết có chất lượng tốt với hương vị thơm ngon đặc trưng. Đặc biệt, trà shan tuyết thường được canh tác hoàn toàn tự nhiên không sử dụng bất cứ một phân bón hóa học, thuốc trừ sâu, thuốc kích thích nào nên được xem là trà sạch, trà có nguồn gốc hoàn toàn từ thiên nhiên.

Tìm hiểu về quy trình chế biến và bảo quản trà tuyết Hà Giang 2

Tuy nhiên, cũng vì là những cây chè cổ thụ, được nuôi trồng tự nhiên nên chè san tuyết có thể cao đến vài mét, có những gốc chè hàng trăm năm tuổi to đến mức vài người ôm không xuể. Khi hái người làm chè phải trèo hẳn lên cành, thậm chí phải dùng dao phát một số cành nhỏ trên ngọn xuống mới hái được chè. Do đó, năng suất chè thường không lớn và người dùng phải bỏ rất nhiều công sức để có được 1kg chè shan tuyết khô.

Bù lại chè được chế biến theo phương pháp thủ công của người dân tộc Mông, Dao ở Hà Giang nên có mùi thơm dịu, nước xanh vàng, khi nhập khẩu thì hơi chát nhưng tinh tế thưởng thức sẽ thấy vị ngọt hậu đặc trưng. Vậy nên bao năm qua, người ta vẫn thưởng thức trà shan tuyết như thưởng thức tinh hoa của rừng núi phía Bắc. Trao nhau hộp trà shan tuyết như trao tất cả tình cảm, sự quý trọng và lời chúc sức khỏe trân thành nhất. Đó cũng là lý do nhiều người thêm băn khoăn về quy trình chế biến và bảo quản trà tuyết Hà Giang.

Quy trình chế biến và bảo quản trà tuyết Hà Giang

Nhận thấy tiềm năng của loại trà đặc sản này nên Hà Giang đã bước đầu đầu tư xây dựng một số nhà máy sản xuất trà shan tuyết thành phẩm. Tuy nhiên, các nhà máy này dù có công suất lớn hơn nhưng vẫn giữ nguyên quy trình chế biến và bảo quản trà tuyếtHà Giang truyền thống của đồng bào dân tộc vùng cao để cho hương vị và chất lượng trà tốt nhất.

Bước 1: Chuẩn bị nguyên liệu, dụng cụ và nơi chế biến

Nguyên nhiên liệu và bảo quản nguyên liệu:

Chuẩn bị nguyên liệu chế biến là khâu vô cùng quan trọng trong nguyên quy trình chế biến và bảo quản trà tuyết Hà Giang. Nguyên liệu để cho trà thành phẩm thơm ngon là những búp trà tươi tinh khiết được thu hái tại những đồi trà cổ thụ trên địa bàn. Để tránh trà dập nát và khô héo, các cơ sở sản xuất thường tổ chức tập huấn hoặc cho người hướng dẫn người thu chè cách thu hái hiệu quả.

Tìm hiểu về quy trình chế biến và bảo quản trà tuyết Hà Giang 3

Nguyên liệu sau khi thu hái đạt yêu cầu sẽ nhanh chóng được chuyển tới cơ sở sản xuất vì thời gian kể từ khi thu hái trà tới xưởng chế biến được vượt quá 6 tiếng đồng hồ. Chè sẽ được bảo quản nghiên ngặt từ khi rời khỏi cảnh đến lúc chế biến thành búp chè khô như:

– Không để trà lẫn tạp chất, tránh nắng mưa

– Trong qua trình vận chuyển trà không được đè, nén, tránh dập nát

– Không vận chuyển lá trà tươi bằng bao tải gây hấp nóng khối nguyên liệu

– Khi vận chuyển cần phải chú ý che nắng, che mưa để tránh làm ướt và khô táp búp trà

Dụng cụ và nơi chế biến:

Dụng cụ và nơi chế biến cũng rất được chú trọng trong quy trình chế biến và bảo quản trà tuyết Hà Giang vì đây là yếu tố quyết định đến hương vị và độ sạch, thanh khiết của trà thành phẩm. Cụ thể:

– Xưởng chế biến phải được đặt tại các khu vực riêng biệt, tránh xa nơi nhốt gia súc, gia cầm. Khu chế biến nên phải được láng bê tông, ngăn không cho gia súc, gia cầm xâm nhập….

– Máy xao, sấy, máy vò trà và các dụng cụ chế biến phải được làm bằng kim không để han rỉ. Tránh tình trạng han rỉ, mạt sắt lẫn trong sản phẩm. Ngoài ra, sau mỗi lần sao sấy hoặc một thời gian nhất định, các dụng cụ làm trà cần được vệ sinh kỹ lưỡng để nâng tuổi thọ dụng cụ và chất lượng của trà.

– Dụng cụ bao gói phục vụ việc vận chuyền sản phẩm tươi, khô phải bảo đảm bảo là dụng cụ hoàn toàn mới, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Tránh tái sử dụng bao đựng đặc biệt là các bao đựng từng chứa hóa chất như: phân bón, cám chăn nuôi… để bao chứa, vận chuyển và bảo quản trà.

Bước 2: Phương pháp chế biến trà

Tìm hiểu về quy trình chế biến và bảo quản trà tuyết Hà Giang 4

Búp chè non được chuyển tới cơ sở sản xuất thì người làm trà cần nhanh chóng đổ trà ra nên sạch, nhẵn trong phòng có hệ thống làm mát, đối lưu không khí. Độ dày của lớp chè không quá 20cm, phòng bảo quản phải thông thoáng, sạch sẽ, nhiệt độ trong phòng ổn định dưới 25 độ C để chè được bảo quản tốt nhất. Nếu chưa sao chè được ngay thì cứ 1 – 1,5h người làm chè phải đảo và rũ lá trà nhẹ nhàng, tránh dập nát. Tuy nhiên, không bảo quản nguyên liệu quá lâu (thời gian bảo quản trà không quá 10 tiếng đồng hồ) vì sẽ làm trà bị ôi và màu nước không đạt yêu cầu mùi vị kém….

Phương pháp sao trà:

Đây là công đoạn quan trọng trong quy trình chế biến và bảo quản trà tuyếtHà Giang. Người làm cần đốt nóng lò, khởi động thùng quay, khi nhiêt độ thùng quay đạt từ 200 – 3000 độ C thì cho trà vào thời gian 3- 5 phút. Nên cân nhắc lượng trà phù hợp với dung tích từng loại thùng quay vì nếu cho lượng trà quá nhiều hoặc là ít sẽ ảnh hưởng đến chất lượng của trà thành phẩm.

Phương pháp vò trà:

Vò trà shan tuyết trong quy trình chế biến và bảo quản trà tuyết Hà Giang cần độ dập tế bào cao. Trà sẽ được vò 2 lần, mỗi lần 15 – 20 phút. Sau mỗi lần vò trà sẽ được rũ tơi, kết thúc quá trình vò, bạn có thể thấy trà xoăn chặt dạng sợi. Đặc biệt, cần lưu ý là loại 1 và trà loại 2 có thời gian vò ngắn hơn trà loại 3.

Phương pháp làm tơi, làm khô trà:

Ở công đoạn này, tất cả các cơ sở sản xuất vẫn dùng phương pháp truyền thống trong quy trình chế biến và bảo quản trà tuyết Hà Giang là dùng tay để làm tơi các cục vón để đảm bảo các cục vón lớn được tách ra còn các búp trà vẫn giữ nguyên độ xoăn, quận cánh. Sau đó, dùng nhiệt độ nóng khi sấy là 95 – 1000 độ C, thời gian là từ 15 – 20 phút.

Trong quá trình sấy trà shan tuyết đang nóng ẩm không được đắp đống mà phải rải đều mỏng trên bề mặt hệ thống. Trà sau khi sấy sơ bộ cũng không bảo quản hay đóng gói ngay mà còn 1- 2 giờ để cân bằng ẩm hoặc đưa đi tạo hình, tạo hương cho trà thành phẩm.

Bước 3: Bảo quản đóng gói

Trà shan tuyết Hà Giang thành phẩm không để trong túi nilon hay bao tải mà thường được đóng vào các thùng bằng gỗ. Trong thùng có lót 3 lớp giấy, 2 lớp thường và 1 lớp kim loại ở giữa. Từng mẻ trà thành phẩm sẽ được đổ đầy vào các thùng bảo quản, tránh tình trạng còn khoảng trống chứa không khí làm ẩm trà. Sau đó, trà được chuyển sang công đoạn khác và được đóng gói trong các túi PE, PP, hút chân không với trọng lượng khác nhau.

Riêng với trà Lam, khâu bảo quản trong quy trình chế biến và bảo quản trà tuyết Hà Giang này có phần khác biệt. Sau khi sàng tơi làm khô, trà sẽ được nén vào từng ống lam đã chuẩn bị sẵn rồi nướng cả lam trà trong nhiệt độ 2500 độ C cho đến khi trà khô. Lam trà sau khi nướng sẽ được nút lại để tránh bay bớt mùi hương và được bảo quản ở nơi khô ráo, tháng mát.

Trên đây là quy trình chế biến và bảo quản trà tuyết Hà Giang. Hy vọng những thông tin này sẽ phần nào giải đáp được những thắc mắc của bạn về loại chè đặc sản này.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *